Бұл веб-сайттың жұмысы тоқтатылды. Біз Parstoday-ге ауыстық. Parstoday Kazakh
Жексенбі, 07 Маусым 2015 17:50

Имам Әли (ғ.с.)-ның «Наһдж ул-Балағедегі» ой-пікірі 38

 Имам Әли (ғ.с.)-ның «Наһдж ул-Балағедегі» ой-пікірі 38

Сеффейн соғысында екі тарап арағайындықты қабылдаған соң соғыс тоқтатылып, істің нәтижесі төрешіге тапсырылды. Имам Әли (ғ.с.) әскердің Сеффейн лагерінде қалуын нәтижесіз деп санап, әскеріне Куфеге оралуды бұйырды.  Имамның Куфеге кіруімен хавареджердің бос сөздері көбейіп, олардың хазіретке қарсы әрекеттері күшейді. Бірақ имам  Әли (ғ.с.) сабыр сақтаудың үлгісі және өз үмбетінің жанашыр басшысы болғандықтан ымыраға келу жолын ұстанып, келіссөздерге кірісті. Келіссөздердің бірінде Харқос бен Зұхайр хавареджедер тобының өкілі ретінде имамға: «Сеффейнде жасаған күнәң мен қателігің үшін тәубеге кел»,- деді. Имам Әли (ғ.с.): «Мен Сеффейн соғысында сендерді арағайындықтан алыстаттым, бірақ сендер қысым көрсетіп, оны орындауды талап еттіңдер. Енді қателіктеріңді түсініп, оны күнә санап, тәубеге келуді талап етесіңдер. Біліңдер, бұл адам тәубеге келуді қажет ететін күнә емес... Мен толық хабардар болып, сендерді бұл істен бас тартқызуға  талпындым, бірақ сендер  көнбеген соң қабылдауға мәжбүр болдым. Енді сендер менің дұрыс айтқанымды, ал өздеріңнің қателескендеріңдң түсіндіңдер. Бұл тәубені қажет етпейді»,- деп жауап қайтарды. Бірақ олар имам Әли (ғ.с.)-ның айқын әрі дана сөздерін қабылдамады. Хаваредждердің басқа өкілі Заре бен Бардж Таи: «Алламен ант етемін, егер тәубеге келмесең, сені өзім өлтіріп, бұл әрекетіммен Алланы риза етемін»,- деді. Бұл бұрмаланған сөздерден олардың имам Әли (ғ.с.) сынды иманды басшыны қылмыскер деп санап, оны тарихтың бетінен жойғысы келгендері көрінеді. Харқос пен Заре сынды  хаваредждердің үлкендерінің наразылықтарымен басқалары да қоғамдық топтарда имамға қарсы ұрандар айтты. Күндердің бірінде имам намаз оқып тұрған кезде хаваредждердің бірі Ибн Әл-Кава  айқайлап, наразылық ретінде  Құран аятын оқыды. Аятта пайғамбарға: «Расында саған да, сенен бұрынғыларға да: “Егер Аллаға ортақ қоссаң, әлбетте амалың жойылып кетеді де анық зиянға ұшыраушылардан боласың” деп уахи етілді»,- деп айтылған. («Зүмәр» сүресі, 65-ші аят). Хаваредж бұл аятта имам Әли (ғ.с.)-ды арағайындықты қабылдағаны үшін кәпір санап, «барлық талпыныстар мен еңбек те босқа кетті» деді. Бірақ имам Әли (ғ.с.) Құранның «Ағраф» сүресінің 204-ші аятына сүйеніп: «Қашан Құран оқылса, оған құлақ салып тыңдаңдар да үндемеңдер. Әрине мәрхаметке бөленесіңдер»,- деп, аяттың соңына дейін  тынышталды. Содан соң намаз оқуды бастады. Ер адам аят оқыды. Хазірет қайтадан тынышталып, тыңдап, үшінші рет аятты оқыды. Имам Әли (ғ.с.) оның жауабын «Рум» сүресінің 60-шы аятымен қайтарды: «(Мұхаммад с.ғ.с.) енді сабыр ет. Алланың уәдесі хақ. Сенбегендер сені оңай көрмесін»,- деді. Имам Әли (ғ.с.) өзінің билігі кезінде халықпен ымырашылыққа келіп, оларды азат ететін. Қарсыластарының ызалары мен бос сөздеріне қатысты сабыр сақтайтын. Ол серіктеріне бұрмаланған және надан топтардың  наразылықтары мен айқайларына  қатыгез реакция білдіруге рұқсат етпейтін. Мұның барлығы имам Әли (ғ.с.)-ның ерекшеліктеріне жатады. Өйткені оның көзқарасы бойынша, үкімет құрал емес, ол мақсат. Хазірет еш уақытта билікке жетуді мақсат еткен емес. Ол өзінің үкіметінде халықты зұлымдықтан босатқысы келді. Ол халықтың толық азаттығы мен теңдігін қалап, үкіметінің аясында мақұрымдар мен жетімдерді қолдады. Жемқорлардың қолдарын халықтың мүлкінен кесіп, халықтың дүние мен ақыретте бақытты болуына жағдай жасады. Имам Әли (ғ.с.)-ның өзі бұл ақиқатты мойындады. Хазірет аяқ-киімін тігіп отырып: «Алламен ант етемін, егер хақты орнатып, жалғандықты жоя алмасам, мен бұл аяқ-киімімді сендерді басқарудан көбірек жақсы көремін»,- деген болды. («Наһдж ул-Балағе», 33-ші құтпасы). Хавареджердің қарсылықтары мен бұрмалаушылықтары имам Әли (ғ.с.) үшін өкінішті жағдай болды.  Имам Әли (ғ.с.) басында қисын мен дәлелге сүйеніп, адасқандар мен надандарды терісжолдан дұрыс жолға нұсқады. Сол себепті хазірет Куфеге жақын жердегі  Харора аймағына барып,  хаваредждерге Сеффейн оқиғасының егжей-тегжейін дәлелдеді. Оларға екі топқа бөлінудің олардың хабарсыздығы мен арағайындықты қабылдап, Абумұсаны сайлағандарына байланысты болғанын түсіндірді.  Бірақ оның бұл талпыныстары  нәтижеге жетпей, хаваредждер өз сенімдерінде табандап қалды. Олардың ең қатерлі сенімі имам Әли (ғ.с.) мен хазіреттің жақтастарын кәпір деп санап, ислам дінінен бөлек деп атаулары болды. Олар осы сылтауымен халықты қыруды бастап,  күнәсіз адамдарды имам Әли (ғ.с.)-ның жақтастары болғандары үшін өлтірді. Сүниттердің  үлкен ғалымы Ибн Әби Әл-Хадид «Наһдж ул-Балағені» сараптап: «Олар Наһрванға қарай жүрген кезде жолда Абдолла  бен Хабабты аяғы ауыр әйелімен бірге көрген. Ибн Хабаб мойнына Құранның нұсқасын іліп алған екен. Оны тұтқындап, оған: «Мойнына іліп алған нәрсең бізге сені өлтіруді бұйырады»,- дегенде Абдолла: «Құран тірілткенді сендер де тірілтіңдер, Құран өлтіргенді сендер де өлтіріңдер»,- деп жауап қайтарады. Хаваредждердің басшылары онымен пікірталасып тұрған кезде хаваредждердің бірі ағаштың қасында жатқан қураған құрманы көреді. Оны жерден алып, аузына салады. Мұны басқалары көріп: «Не істеп жатырсың?  Шариғаттың қай заңымен халықтың құрмасын жеп жатырсың? Бұл күнә» деп айқайлайды. Адам сол сәтте құрманы аузынан шығарды. Сол кезде Абдолла бен Хабабтың қасына келіп, оның арағайындық мәселесінен кейінгі имам Әли (ғ.с.)  туралы пікірін сұрады. Ол: «Расында, Әли дана және басқалардан гөрі оның иманы мен қырағылығы артық»,- деп жауап береді. Бұл сөздерді айтқан соң судың жағасында Абдолланың  басы кесілді. Содан соң оның аяғы ауыр әйелін де өлтірді. Олар мұнымен де қанағаттанбай, әйелдің ішін жарып, күнәсіз шарананы сыртқа шығарып, бауыздайды.  Осы надан адамдар қураған құрманы жеуді харам санады.     Ал күнәсіз адамдарды, атап айтқанда аяғы ауыр  әйел мен ішіндегі баланы өлтірді.  Бұлар қай жерге дейін бұрмаланған түсініктеріне сай әрекет етеді? Хаваредждер бүгін лаңкестік және тәкпірлік топтар  түрінде пайда болып, олардың әдістерін пайдалануда.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Егер бұрынғы хаваредждер Әлидің жақтастарын    тәкпіршілер деп атап, оларды өлтірген болса, бүгін тәкпіршілер топтар шиіттер мен сүнниттерді мұсылман емес деп жариялап, халықты қыру, күнәсіз адамдардың басын кесу, қыздар мен әйелдерге жыныстық шабуыл жасауды рұқсат деп санайды. Негізінде мұндай қатыгездік пен жабайылық барлық илаһи діндерге, әсіресе Ислам негіздеріне қайшы келеді. Ислам рақым діні болғандықтан адамдарға шабуыл жасауды айыптап, адамзатқа қарсы бұл апатқа бар күшпен күресуге шақырады.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

БАҚ

Пікір жазу


Қауіпсіздік коды
Жаңа қауіпсіздік коды