Бұл веб-сайттың жұмысы тоқтатылды. Біз Parstoday-ге ауыстық. Parstoday Kazakh
Сенбі, 13 Маусым 2015 17:17

Имам Әли (ғ.с.)-ның Наһдж ул-Балағедегі ой-пікірі 39

 Имам Әли (ғ.с.)-ның Наһдж ул-Балағедегі ой-пікірі 39

Хаваредждер ағымы  бұрмаланған және надан ой-пікірге ие топ Исламның тек сыртқы рәсімдерін ғана алып, діни білім мен діни көзқарастардан кенде болған.  Сеффейн соғысы ағымында  Муавие әскері жеңіліп келе жатқан кезде олар айлаға басып, Құранды найзаларының ұшына көтеріп, имам Әли (ғ.с.)-ды  арағайындықты қабылдауға мәжбүрлейді.  Бірақ бұл алданған топ  өз әрекеттерінің қателігін түсініп, арағайындықтың теріс нәтижелерімен бетпе-бет келген кезде оған қарысылықтарын жариялайды. Тарихи деректер бойынша имам Әли (ғ.с.) басында арағайындықты қабылдағысы келмеген, бірақ хаваредждер тобының қысымдарына байланысты арағайындықты қабылдауға мәжбүр болған. Сонымен бірге арағайындықтың нәтижесі жарияланған кезде үнсіздік сақтаған. Дәл осы мәселе хаваредждердің имамның әскерінен бөлінулеріне себеп  болған. Арағайындық нәтижесі жаряланған соң екі жақ өкілдерінің Құран мен Пайғамбардың сүннетіне қиянат жасағандары анықталды. Сондықтан имам Әли (ғ.с.) халықты жинап: «Менің айтқаныма сендердің назар аудармағандарыңның салдарын көрдіңдер ме? Олар қиянат жасады. Сол себепті арағайындықтың нәтижесі маңызды емес. Енді Муавиені тоқтату үшін қателіктерді түзетіп, қайтадан джиһадқа дайындалу керек»,- деп, өз өкілін хаваредждерге жіберіп, оларға: «Арағайындыққа қатысқан екі өкілдің жұмысы Құранға қайшы болды. Мен Шамға қарай аттанамын, сендер де бізбен бірге жүріңдер»,- дейді. Бірақ олар: «Сізді имам етіп тағайындаудың біз үшін пайдасы жоқ»,- деп жауап беріп, Наһрванға (Бағдаттың шығысына) қарай бет алады. Сөйтіп олар Абдолла бен Уахабты өз басшылары етіп тағайындайды. Хаваредждер имам Әли (ғ.с.)-нан бөлінген соң Наһрванға қарай бет алып, жолдарында  кездескен әр адамнан арағайындық туралы сұрайды. Егер кездескендердің пікірлері олардың пікірімен сәйкес болмаса оларды өлтірді. Абдолла бен Хабаб пен оның жүкті әйелі осындай себеппен шәһид болды. Бірақ имам Әли (ғ.с.) хаваредждердің қоғамда тудырған көптеген қорқыныш, үрейлеріне қарамастан олардан маңыздырақ мәселелерге қатысты олармен бетпе-бет келуді мақсат етпеді. Ол әскерін тезірек жинап, Шамға қарай аттанып, Муавиенің ісін аяқтағысы келді. Сол себепті ол «Сендер бізді Шамға апарғыларың келеді ме? Біздің қаламыз, үйіміз және өміріміз хаваредждердің нысанасына алынуда» деген кезде: «Хаваредждер Куфеге шабуыл жасамайды. Хаваредждер Шамдағы бүліктің өнімі. Егер біз Шамның әскерін бассақ, олар өздерінен өздері  басылады»,- деді. Осылайша хазірет Әли (ғ.с.) оларды ақыл-кеңес арқылы хақ жолына нұсқауға талпынды. Бірақ, өкінішке орай, олардың қатыгездіктері артып, қылмыстарын жасауды жалғастырды. Сонымен бірге Ирак әскеріндегі кейбір мұнафықтар да бүлік ұйымдастырды. Осындай себептерге байланысты имам Әли (ғ.с.) ақымақ хаваредждердің тобымен күресуді өз бағдарламасының қатарына қойды. Хаваредждердің  адамгершілікке жат әрекеттеріне қарамастан имам Әли (ғ.с.) соңғы сәтке дейін соғыс пен қантөгістің алдын алып, олармен  қисынды сұхбаттасты. Имам Әли (ғ.с.)  мейірімді әрі жанашыр әке сынды оларға: «Егер мен қателесіп, Исламның жолынан ауытқы деп күмәнданатын болсаңдар неліктен Пайғамбардың үмбетін адасқан деп ойласыңдар  және неліктен менің қатем үшін оларды да кәпір деп санайсыңдар? Не себепті қылыштарыңды ойланбай қолданасыңдар? Неліктен күнәһарлар мен бейкүнәлардың ара-жігін ажыратпайсыңдар?»- деді.   Содан соң имам Әли (ғ.с.) оларға Құранның ахкамын баяндап, күнәнің адамның кәпір болуына себеп болмайтынын дәлелдеу үшін кейбір күнәлардың жазаларын атап: «Біліңдер! Алла елшісі күнәһарларды Исламның заңдары бойынша жазалаған әрі илаһи шектеулерден аспаған. Алайда олардың үлкен күнәсы олардың халықтың ортақ мүлкінен пайдалануға тыйым салмады және оларды Исламнан шығарып, мұсылман емес деп санауға себеп болмады» деді. Сөйтіп имам теңдіктің сызығын анықтап: «Көп ұзамай екі топ мен туралы қателеседі. Біріншісі, маған шектен тыс махаббат білдіріп, хақ жолына қарсы шығады. Екіншісі, маған шектен тыс дұшпандық білдіріп, тура жолдан таяды. Менің ең жақсы жақтастарым маған қатысты артық-кемдіксіз достық білдіретіндер»,- деген болатын (127-ші құтпа). Хаваредждер өз кесірліктеріне табандылық танытқандықтан имам Әли (ғ.с.)-ның әкелік ақыл-кеңестері олардың тас жүректеріне әсер етпеді. Сондықтан соғыстың басталуы нақты болып, екі жақтың әскері бір-біріне қарсы тұрды. Бірақ соғыстың басталуына барлық нәрсе дайын болып, шабуыл жасау бұйрығын күткен кезде имам Әли (ғ.с.) әскерилердің сапын бұзып, ортаға шығып, хаваредждерге қарсы орналасты. Әрқашан халықты дұрыс жолға нұсқаған имам бұл жолы да  дұшпанның құлағына өзінің соңғы жанашыр хабарын жеткізгісі келді. Имам олар бейқамдықтың ұйқысынан оянып,  бұрмаланған жолдарынан кейін қайтар деп үміттенді. Осыған орай оларға: «Мен сендерді ойлануларың үшін қорқытамын. Өйткен екі өзеннің арасында, биіктіктері мен ойпаты бар жердің ортасында жантәсілім етіп, жерге құлап, Жаратушыларыңның алдында айтатын ешбір дәлелсіз дүниеден кетулерің мүмкін»,- дейді. (36-шы құтпа). Бұл жолы да имам Әли (ғ.с.)-ның сөздері оларға әсер етпейді.  Имам қайтадан соғысқа риза болмай, өз әскеріне қарап: «Бір адам мәңгілік жәннәтқа түсемін деп өлімді қабылдап, Құранды қолына алып, халықтың алдына шығып, оларды Алланың кітабы мен Алланың елшісіне сүйенуге шақыра алады ма?»- деп сұрады. Имамның сөзі аяқталмастан бұрын Бани Омер әулетінің бір жас жігіті бұл міндетті өз мойынына алады.  Ол қолына Құранды алып, хаваредждердің алдына шығып, оларды Құран мен илаһи заңдарға бағынуға шақырады. Жастың сөзі соңына жетпей хаваредждер оны садақтарының жебесімен атқылайды. Жас имамның серіктеріне қарай бетін бұрған кезде олар жебелердің оның бетіне қадалғанын көреді. Жас жігіт жерге құлап, дүниеден озады. Сол кезде имам дайындалуды бұйырды. Хаваредждер егер Әли (ғ.с.)-ның әскерінің қолынан өлсе Алланың жолында шәһид болып, жәннәтқа түсемыз  деп ойлады. Олар садақтарын дайындап, имамның сарбаздарын атқылай бастайды. Сарбаздар: «Мүміндердің әміршісі, олар бізді атқылады, шабуыл жасауға рұқсат етіңіз»,- дегенде имам: «Сабыр етіңдер»,- дейді.  Дұшпан екінші рет жебелерін жібергенде хазірет қайтадан сабыр сақтауға бұйырады. Садақтар үшінші рет атылған кезде имам: «Ал енді соғысыңдар»,- дейді. Соғыс ұзаққа созылмай, имам Әли (ғ.с.) әскерінің жеңісімен аяқталды. Хаваредждердің көбі өліп, тек бірқатары ғана соғыс майданынан қашып, жандарын сақтады. Имам Әли (ғ.с.)-ның серіктері олардың соңдарына түспек болды, бірақ имам рұқсат етпей: «Менен кейін хаваредждерді өлтірмеңдер. Өйткені хақты табу жолында қателескен адам жалғандықты іздеп, оған жеткен адам сияқты емес»,- деді. (61-ші құтпа). Хаваредждердің қателесулерінің тамыры олардың надандығы мен дінді қате түсінулері мен шектен шығуларында болды. Мұндай мәселені  тарихтың барлық кезеңдерінен байқауға  болады. Әрине, дұшпандар надандық пен бұрыс ойларға ие адамдарды әрқашан өз мүдделеріне пайдаланады. Нахрвандағы жұмыстар аяқталған соң имамның серіктерінің бірі: «Хаваредждерден құтылып, жеңілдедік. Олардың барлығы жойылды»,- дейді. Сонда хазірет: «Олай емес. Алламен ант етемін, олар ерлердің белі мен әйелдердің құрсағында жасырын қалатын ұрық сынды. Келешекте де олардың өскен көшеттерін отап отыру керек. Олардың соңғылары халықтың мүлкін талан-таражға салатындар болады. (60-шы құтпа). Имам Әли (ғ.с.)-ның хаваредждердің тағдыры туралы ескертулерінде келешек ұрпаққа  Құранның жоғары мәдениеті және пәк Ислам дінінің құндылықтары мен негіздерін дұрыс танымағанша және халық діннен дұрыс хабардар болмағанша әрқашан хаваредждер сынды адасқан ағымдардың пайда болуы мүмкін екендігі туралы айтылған.  Осы кезде  кейбір исламдық елдерде олар  лаңкестік және тәкфиршіл топтар түрінде пайда болуда.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  

 

БАҚ

Пікір жазу


Қауіпсіздік коды
Жаңа қауіпсіздік коды